M03: Market Efficiency

Nguồn: SAPP Slide 2026, trang 97–124 LOS: 3.a–3.g

LOS 3.a — Informationally Efficient Market

Một informationally efficient market là thị trường trong đó giá tài sản phản ánh đầy đủ, nhanh chóng và hợp lý tất cả thông tin hiện có.

Hệ quả quan trọng:

• Giá điều chỉnh nhanh chóng theo thông tin mới
• Nhà đầu tư không thể kiếm abnormal returns (lợi nhuận vượt trội so với benchmark đã điều chỉnh rủi ro) một cách nhất quán
• Biến động giá là không thể dự đoán — tuân theo random walk

Trong một thị trường hiệu quả, active management không thể liên tục đánh bại thị trường sau khi trừ chi phí.

LOS 3.b — Market Value vs Intrinsic Value

• Trong thị trường hoàn toàn hiệu quả: $\text{Market value}=\text{Intrinsic value}$
• Các nhà quản lý chủ động (active managers) tin rằng: $\text{Market value}\ne \text{Intrinsic value}$ (ít nhất là trong ngắn hạn)
• Lợi nhuận từ giao dịch phụ thuộc vào:
  1. Khoảng chênh lệch giữa market value và intrinsic value ước tính
  2. Ước tính của nhà đầu tư phải chính xác
  3. Khoảng chênh lệch phải thu hẹp lại trong thời hạn đầu tư

LOS 3.c — Factors Contributing to / Impeding Market Efficiency

Các yếu tố THÚC ĐẨY hiệu quả thị trường:

• Số lượng lớn người tham gia thị trường — quan điểm đa dạng, phân tích nhiều hơn
• Thông tin phổ biến rộng rãi — chi phí thấp, phân phối kịp thời
• Ít rào cản giao dịch — dễ dàng long hoặc short
• Chi phí giao dịch thấp — có lợi nhuận khi hành động trên những mispricings nhỏ

Các yếu tố CẢN TRỞ hiệu quả thị trường:

• Ít người tham gia thị trường — thị trường mỏng, ít phân tích
• Thông tin bị hạn chế — thông tin tốn kém hoặc bị trễ
• Giới hạn giao dịch — hạn chế short-selling, kiểm soát vốn
• Chi phí giao dịch cao — mispricings tồn tại dai dẳng vì việc điều chỉnh không mang lại lợi nhuận

LOS 3.d — Fama’s Three Forms of Market Efficiency

Efficient Market Hypothesis (EMH) — Eugene Fama (1970)

Phân cấp

• Strong $\supset$ Semi-strong $\supset$ Weak
• Nếu semi-strong form đúng, weak form cũng đúng
• Nếu strong form đúng, cả semi-strong form và weak form đều đúng

Bằng chứng thực nghiệm

• Weak form: Được hỗ trợ phần lớn — kiểm định tương quan chuỗi (serial correlation tests), filter rules
• Semi-strong form: Được hỗ trợ đáng kể — event studies (giá điều chỉnh nhanh chóng)
• Strong form: Nhìn chung KHÔNG được hỗ trợ — insiders thực sự kiếm được abnormal returns

LOS 3.e — Implications for Investment Strategies

Nếu thị trường hiệu quả ở dạng semi-strong, nhà đầu tư nên sử dụng passive (index) investing vì chi phí active management (phí, giao dịch) không thể bù đắp bằng khả năng phân tích vượt trội.

LOS 3.f — Market Anomalies

Market anomalies là các mẫu hình dường như mâu thuẫn với EMH. Chúng có thể đại diện cho:

• Sự kém hiệu quả thực sự của thị trường, HOẶC
• Lỗi đo lường, data mining, hoặc các yếu tố rủi ro chưa được mô hình nắm bắt

Time-Series Anomalies

Cross-Sectional Anomalies

Các Anomalies Khác

LOS 3.g — Behavioral Finance

Behavioral finance nghiên cứu cách các thiên kiến tâm lý (psychological biases) ảnh hưởng đến hành vi nhà đầu tư và giá thị trường.

Các Behavioral Biases Chính

Hàm ý

• Behavioral biases có thể gây ra mispricings dai dẳng ngay cả khi có nhiều người tham gia thị trường
• Thị trường có thể không hoàn toàn hiệu quả do hành vi phi lý trí mang tính hệ thống (không ngẫu nhiên)
• Thách thức giả định của EMH rằng các sai lầm là ngẫu nhiên và tự triệt tiêu lẫn nhau